ميگرن يكي از گونههاي سردرد است. بيشتر كسانيكه ميگرن دارند، دچار حملههاي پي در پي سردرد براي مدت چندين سال هستند. سردرد ميگرن بيشتر به گونه تپشدار بوده كه بيشتر با تهوع و نارسايي بينايي نيز همراه است. گرچه بيشتر موارد ميگرن ميتواند شديد باشد ولي هر سردرد شديدي ميگرن نيست و گاهي سردرد ميگرن به گونه يك درد خفيف خود را نشان ميدهد. هنوز پس از سالها پژوهش، چرايي ايجاد اين سردرد مشخص نشده است. درد ميگرن در اثر تورم رگهاي خوني و اعصاب اطراف مغز ايجاد ميشود. به نظر ميآيد يك ماده شيميايي موجود در مغز به نام سروتونين نقش اصلي را در اين بيماري داشته باشد، گرچه هنوز عاملي كه باعث اين دگرگونيها در فعاليت ساقه مغز و سطح سروتونين ميشود بخوبي شناخته نشدهاست، اما يك محقق دانشگاه علوم پزشكي شيراز براي نخستين بار در دنيا براي درمان ميگرن از عصاره گياه نعناع به صورت موضعي استفاده كرد.
دكتر افشين برهاني دانشيار بخش مغز و اعصاب اين دانشگاه در گفتگو با خبرنگار جامجم ميگويد: بر اساس تحقيق انجام شده براي درمان ميگرن از محلول 10 درصد منتول كه جزو اصلي عصاره نعناع است به صورت موضعي روي پوست ناحيه شقيقه استفاده ميشود كه فكر اوليه استفاده از دارو به صورت موضعي براي درمان ميگرن نيز از كتاب قانون ابن سينا گرفته شده است.
ابنسينا در كتاب قانون، استفاده از درمانهاي موضعي روي ناحيه شقيقه در درمان ميگرن را پيشنهاد ميكند كه بر اساس آن در اين تحقيق از عصاره نعناع به عنوان دارو استفاده شده است. نعناع به عنوان يك عامل ضد درد در طب سنتي ايران اهميت خاصي دارد و اين تحقيق با روش علمي و آزمايش روي بيماران انجام گرفته است.
وي با اشاره به مطالعه روي 35 بيمار با 118 حمله ميگرني در اين تحقيق ادامه داد: در پايان نتيجهگيري شد محلول منتول (عصاره نعناع) به صورت معناداري در كاهش مدام درد و نيز استفراغ، تهوع و نورگريزي بيماران ميگرني موثر است. به طوريكه اثر نعناع در درمان ميگرن، با استفاده از 3 مكانيسم ضداسپاسم، ضددرد و ضدالتهاب موجود در منتول موثر است و استفاده از محلول منتول به صورت موضعي بر پوست ناحيه شقيقه به دليل افزايش سرعت اثر و كاهش عوارض سيستميك ميتواند جايگزين مناسبي براي داروهاي خوراكي ميگرن باشد.
برهاني، ميگرن را يك بيماري مزمن شايع دانست به طوريكه حدود 18 درصد زنان و 6 درصد مردان را در دنيا مبتلا ميكند و گفت: درمانهايي كه در حال حاضر براي ميگرن وجود دارد فقط بخشي از بيماران ميگرني را درمان ميكند و در همين زمينه تحقيقي در آمريكا انجام شده است كه حدود 70 درصد بيماران از درمان خود با داروهاي رايج رضايت كامل ندارند.
وي افزود: ميگرن يك سردرد تپشدار است كه ميتواند در يك سو يا هر دو سوي سر ايجاد شود. سردرد ميگرن بيشتر با تهوع، استفراغ يا كاهش اشتها همراه است. فعاليت فيزيكي و ورزش، نورهاي درخشان يا صداهاي بلند ميتوانند سردرد را بدتر كنند. بيشتر افراد دچار سردرد ميگرن، پس از آغاز سردرد به محلي تاريك، آرام و خنك ميروند تا سردردشان رفع شود. بيشتر حملههاي ميگرني ميان 124 ساعت طول ميكشد اگر چه اين زمان ميتواند كوتاهتر يا بلندتر از مدت ذكر شده باشد. يكي از ويژگيهاي بيهمتاي ميگرن، احساس غيرمعمولي است كه پيش از آغاز حمله به فرد دست ميدهد و به آن «پيشدرآمد» ميگويند. نشانههاي پيش درآمد ميتواند دربرگيرنده خستگي، گرسنگي يا احساس خشم باشد. همچنين ميگرن «پس اثر» نيز دارد كه پس از حمله اين احساس به فرد دست ميدهد و دربرگيرنده احساس تهي شدن از انرژي است و ميتواند يك تا 2 روز پس از حمله شديد ميگرن ادامه يابد. البته بايد يادآور شد همگي كساني كه مبتلا به ميگرن هستند دچار پيش درآمد يا پس اثر ميگرن نميشوند.
به گفته برهاني، حمله ميگرن گاهي بر اثر برخي از فعاليتها، غذاها، بوها و حتي احساسات تحريك شده بروز ميكند. همچنين برخي از بيماران زماني كه دچار استرس ميشوند، حمله ميگرن به سراغ آنها ميآيد در حاليكه عدهاي ديگر پس از اينكه استرس آنها رفع شد، دچار حمله ميگرن ميشوند.
رقيه نوري جام جم
بیمارستان امام
ترجمه ی رایگان مقاله
پخش زنده و مستقیم حرم امام حسین علیه السلام
